Duitsland staat bekend als lagerland, maar er bestaat een brede traditie van bovengistende bieren die qua karakter tussen ale en lager in zitten. Deze bieren worden vaak koeler vergist dan typische ales en daarna gelagerd. Het resultaat is schoon, doordrinkbaar bier met beperkte maar herkenbare gistinvloed.

 

Bovengistende tarwebieren (Weissbier / Weizen)

• • Hefeweizen
  • Kristallweizen
  • Dunkelweizen
  • Roggenbier
  • Weizenbock
  • Weizen Doppelbock
  • Weißbier Leicht

Zure en historische tarwestijlen

• 
  • Berliner Weisse
  • Gose
  • Lichtenhainer
  • Grätzer (Grodziskie)

Rijnlandse hybride stijlen

• 
  • Kölsch
  • Altbier

Klassieke ondergistende lagers

• 
  • Helles
  • Dunkel
  • Pils (Duitse Pils)
  • Märzen
  • Festbier
  • Export (Dortmunder Export)
  • Münchner Export
  • Landbier
  • Kellerbier
  • Zwickelbier
  • Ungespundet
  • Schwarzbier
  • Rauchbier

Bock-familie

• 
  • Maibock (Heller Bock)
  • Bock
  • Doppelbock
  • Eisbock

Historische en regionale stijlen

• 
  • Adambier
  • Mumme
  • Steinbier
  • Braunbier
  • Zoigl

Zure en historische tarwestijlen

• • Berliner Weisse
• • Gose
• • Lichtenhainer
• • Grätzer (Grodziskie)

Rijnlandse hybride stijlen

• • Kölsch
• • Altbier

Klassieke ondergistende lagers

• • Helles
• • Dunkel
• • Pils (Duitse Pils)
• • Märzen
• • Festbier
• • Export (Dortmunder Export)
• • Münchner Export
• • Landbier
• • Kellerbier
• • Zwickelbier
• • Ungespundet
• • Schwarzbier
• • Rauchbier

 Bock-familie

• • Maibock (Heller Bock)
• • Bock
• • Doppelbock
• • Eisbock

Historische en regionale stijlen

• • Adambier
• • Mumme
• • Steinbier
• • Braunbier
• • Zoigl

Reinheitsgebot

 

Het Reinheitsgebot is de Beierse bierwet uit 1516. Oorspronkelijk bepaalde die dat bier alleen uit water, gerst en hop mocht bestaan. Gist werd pas later begrepen en hoort er in de praktijk gewoon bij. Het doel was kwaliteit bewaken en het gebruik van andere granen voor brood vrijhouden.

Tarwebier vormt historisch een uitzondering. Tarwe was in Beieren lange tijd voorbehouden aan de adel. Daardoor ontstond een aparte traditie van Weissbierbrouwerijen met speciale rechten. In de moderne praktijk wordt het Reinheitsgebot vooral gezien als richtlijn voor klassieke Duitse bierstijlen. Zure stijlen zoals Berliner Weisse en Gose vallen er technisch buiten of worden met aanpassingen gebrouwen.

 

 

Weissbier

 

De bekendste groep is het Weissbier of Weizen. Deze tarwebieren bevatten meestal 50 tot 60 procent tarwemout en zijn licht van kleur, troebel en sterk koolzuurhoudend. De gist is bepalend voor het karakter en produceert typische aroma’s van banaan en kruidnagel. Er worden geen kruiden of fruit toegevoegd; deze smaken ontstaan tijdens de vergisting. Het mondgevoel is romig, de body licht tot middelmatig en de bitterheid laag. Hefeweizen is de troebele versie met gist in het bier, terwijl Kristallweizen helder gefilterd is.

 

Dunkelweizen

 

Een donkerdere variant is Dunkelweizen. Dit is in basis hetzelfde bier, maar met donkere mouten. De kleur gaat richting amber tot lichtbruin en de nadruk ligt meer op karameltonen dan op geroosterde smaken. Het typische gistprofiel blijft aanwezig. Het bier kan iets voller en iets zoeter overkomen dan een lichte weizen, maar blijft fris en goed doordrinkbaar.

 

Roggenbier 

 

Roggenbier is verwant aan dunkelweizen, maar gebruikt rogge in plaats van tarwe. Rogge zorgt voor een kruidig, licht pittig karakter en een stevigere, graanachtige body. Het bier blijft gistgedreven, met fruitige en kruidige tonen, maar krijgt extra diepte door de rogge.

 

Weizenbock en Weizen Doppelbock

 

Weizenbock en Weizen Doppelbock zijn de sterke versies van weizenbier. Ze zijn zwaarder, donkerder en rijker van smaak. Het bekende gistkarakter van banaan en kruidnagel wordt aangevuld met karamelachtige mouttonen en soms lichte toast. Ondanks het hogere alcoholgehalte blijven ze door hun koolzuur en tarwekarakter relatief doordrinkbaar voor hun zwaarte.

 

Berliner Weisse

 

Berliner Weisse is een zeer licht, zuur tarwebier uit Berlijn. Het alcoholpercentage is laag en het bier is sterk koolzuurhoudend. De smaak is fris, droog en duidelijk melkzuurachtig. Het is bedoeld als dorstlesser. Traditioneel werd het soms met siroop geserveerd, maar de basis is een strak, verfrissend zuur bier met weinig hopinvloed.

 

Gose

 

Gose komt uit Noord-Duitsland, rond Leipzig en Goslar. Het is een bleek, bovengistend tarwebier met een combinatie van melkzuurzuurheid en een lichte ziltigheid. Koriander wordt traditioneel gebruikt en geeft een subtiel kruidig accent. Het bier is licht, fris en dorstlessend, met weinig bitterheid.

 

Lichtenhainer

 

Lichtenhainer is een historische stijl uit Noord-Duitsland. Het is een licht, bovengistend bier met zowel rook als zuurheid. De rook komt van gerookte mout, terwijl het zure karakter verwant is aan andere Noord-Duitse “witte” bieren. Het resultaat is een licht, droog bier met een rokerige ondertoon en frisse zuren.

 

Grätzer

 

Grätzer, ook Grodziskie genoemd, werd historisch in de regio rond het huidige Polen gebrouwen maar was onderdeel van de bredere Midden-Europese witbiertraditie. Het wordt gemaakt met gerookte tarwemout, is zeer licht in alcohol, sterk koolzuurhoudend en combineert rook met een frisse, droge afdronk. Het was bedoeld als dorstlessend bier voor dagelijks gebruik.

Samen laten deze stijlen zien dat Duitsland naast lager ook een lange traditie heeft van lichte, zure, tarwe- en gistgedreven bovengisters. Ze delen een schoon basisprofiel, lage tot gematigde bitterheid en een nadruk op vergistingskarakter, frisheid en doordrinkbaarheid.

 

Het Reinheitsgebot

 

Het Reinheitsgebot is de Beierse bierwet uit 1516. Oorspronkelijk bepaalde die dat bier alleen uit water, gerst en hop mocht bestaan. Gist werd pas later begrepen en hoort er in de praktijk gewoon bij. Het doel was kwaliteit bewaken en het gebruik van andere granen voor brood vrijhouden.

 

Tarwebier

 

Tarwebier vormt historisch een uitzondering. Tarwe was in Beieren lange tijd voorbehouden aan de adel. Daardoor ontstond een aparte traditie van Weissbierbrouwerijen met speciale rechten. In de moderne praktijk wordt het Reinheitsgebot vooral gezien als richtlijn voor klassieke Duitse bierstijlen. Zure stijlen zoals Berliner Weisse en Gose vallen er technisch buiten of worden met aanpassingen gebrouwen.

Naast de tarwe-, zure en hybride stijlen zijn dit kernstijlen binnen Duitsland:

 

Kölsch

 

Afkomstig uit Keulen. Een licht, helder bier dat met alegist vergist en daarna gelagerd wordt. Smaakprofiel is schoon, licht fruitig en zacht bitter, met droge afdronk en slanke body. Typisch doordrinkbaar.

 

Altbier

 

Uit Düsseldorf en omgeving. Bovengistend maar koel vergist en gelagerd. Koperkleurig, moutiger en bitterder dan Kölsch. Droog tot licht moutig, met nadruk op balans tussen mout en hopbitterheid.

 

Helles

 

Beiers bleek lagerbier. Zacht moutig, weinig bitter, rond en soepel. Minder hoppig dan pils, meer nadruk op broodachtige mout.

Dunkel (Münchener Dunkel)

Donker lagerbier met nadruk op mout. Smaken van broodkorst, licht karamel en zachte zoetigheid. Bitterheid laag, mondgevoel rond.

 

Pils (Duitse Pilsener)

 

Strakker en bitterder dan veel internationale pilseners. Droog, fris, duidelijk hopbitter en vaak kruidig of bloemig hoparoma.

 

Bock

 

Sterk lagerbier. Moutig, vol en zoetig, met weinig hopinvloed. Variaties zijn Maibock (lichter en hoppiger) en Doppelbock (donkerder, rijker en sterker).

 

Schwarzbier

 

Donker maar doordrinkbaar lagerbier. Licht geroosterde tonen zonder zware stoutachtige bitterheid. Droog en schoon.

Rauchbier

Gerookt bier uit Bamberg. Mout wordt boven beukenhout gerookt, wat een duidelijke rooksmaak geeft. Basis is vaak Märzen of dunkel.

Kellerbier / Zwickelbier

Ongefilterd lagerbier. Iets voller mondgevoel, zachte koolzuurdruk en een fris, moutig karakter.

Märzen / Festbier

Traditioneel lagerbier voor feesten zoals Oktoberfest. Moutig, rond en middelzwaar, met lage tot matige bitterheid.

Maibock (Heller Bock)

Maibock is een lichte, sterke lager die in het voorjaar wordt gebrouwen. Het bier is goudkleurig, moutig maar droger dan donkere bock. De bitterheid is merkbaarder en zorgt voor balans. Minder zwaar van indruk dan traditionele bock.

Eisbock

Eisbock is een geconcentreerde vorm van bockbier. Door het bier gedeeltelijk te bevriezen en ijs te verwijderen stijgt het alcoholgehalte. Het resultaat is vol, intens moutig en verwarmend, met weinig hopinvloed.

Dortmunder Export

Export is een lagerstijl tussen Helles en Pils in. Iets sterker dan Helles, minder bitter dan Pils. Het bier is goudkleurig, moutig en schoon vergist, met een droge maar zachte afdronk.

Kellerbier

Kellerbier is ongefilterd lagerbier. Het heeft een iets voller mondgevoel en een zachtere koolzuurprikkeling. De smaak is moutig, fris en minder strak dan gefilterde lagers.

Zwickelbier

Zwickelbier is jonge, ongefilterde lager die direct uit het lagervat komt. Het is fris, licht troebel en zacht van koolzuur, met nadruk op vers moutkarakter.

Landbier

Landbier is een traditionele regionale lagerstijl. Vaak ongefilterd, licht moutig en soepel drinkbaar. Bitterheid is laag tot matig.

Rauchbier

Rauchbier wordt gebrouwen met gerookte mout. De rooksmaak is duidelijk aanwezig en doet denken aan houtrook of gerookt vlees. Basis is meestal een moutige lagerstijl.

Schwarzbier

Schwarzbier is een donker lagerbier dat toch licht drinkbaar blijft. Het heeft milde geroosterde tonen zonder zware bitterheid. Het karakter is schoon en droog.

Märzen

Märzen is een moutige, middelzware lager met lage tot matige bitterheid. De smaak is rond en broodachtig, met nadruk op mout in plaats van hop.

Festbier

Festbier is de modernere, lichtere variant van Märzen. Het is goudkleurig, zacht moutig en doordrinkbaar, met gematigde bitterheid.

Helles

Helles is een bleek, moutgericht lagerbier. Zacht, rond en weinig bitter. Het bier heeft een schone vergisting en een soepele afdronk.

Dunkel

Dunkel is een donker lagerbier met broodachtige moutsmaken en lichte karameltonen. Bitterheid is laag, het mondgevoel rond.

Pils (Duitse Pils)

Duitse Pils is droog, fris en duidelijk bitter. Hop speelt een grotere rol dan bij andere Duitse lagers.

Bock

Bock is een sterke, moutige lager. Het bier is vol van smaak, met weinig hopinvloed en een zoetige indruk.

Doppelbock

Doppelbock is de zwaardere en rijkere versie van bock. Donkerder, voller en sterker, met nadruk op mout en alcoholwarmte.

Adambier

Adambier is een historische sterke, donkere bierstijl uit Noord-Duitsland. Het bier is vol, moutig en vaak licht geroosterd van karakter. Door rijping kon het een wijnachtig en licht oxidatief profiel ontwikkelen. Hop speelde een ondergeschikte rol.

Mumme

Mumme is een zeer oude bierstijl uit Braunschweig. Oorspronkelijk was het een extreem geconcentreerd, sterk en zoet moutbier met weinig hop. Het werd vaak als basis gebruikt om met water te mengen of als handelsproduct vervoerd. Moderne versies zijn minder zwaar maar blijven moutig en vol.

Steinbier

Steinbier is een historische brouwtechniek waarbij gloeiend hete stenen in het wort werden gelegd. Hierdoor karamelliseerden suikers, wat zorgde voor karamelachtige smaken en een licht rokerige indruk. De stijl zelf varieerde, maar het procedé gaf het bier een vol en moutgericht karakter.